Komitet Ziem Wschodnich
Organ powstały w 1943 roku w Warszawie przy Stronnictwie Narodowym, zajmujący się kwestiami wschodnimi. Główne cele i zadania Komitetu Ziem Wschodnich skupiały się na prowadzeniu tzw. akcji dokumentacyjnej, czyli zbieraniu materiałów dotyczących losów ziem wschodnich II Rzeczypospolitej, które to ziemie po roku 1945 znalazły się w USSR, np. inwentaryzacja dóbr kultury, które pozostały na tych terenach, a także materiałów dotyczących mordów UPA na ludności polskiej. Zadaniem Komitetu Ziem Wschodnich była również opieka nad repatriantami z województw wschodnich.
Komitet Ziem Wschodnich nie był częścią organiczną Stronnictwa Narodowego, ale był zdominowany przez członków SN biorących aktywny udział w jego pracach oraz wchodzących w skład zarządu Komitetu.
Komitet Ziem Wschodnich, w czasie wojny posiadał dwa oddziały: we Lwowie i w Krakowie, które zajmowały się zbieraniem wiadomości dotyczących polskiej polityki na kresach. Po tzw. „wyzwoleniu”, w roku 1945, Komitet Ziem Wschodnich przeniósł centralę do Krakowa, skupiając się na akcji organizacyjnej Polaków pochodzących z Kresów Wschodnich. Władzę naczelną Komitetu Ziem Wschodnich stanowiło Prezydium. Kierowało ono dwoma okręgami:
- Północno-wschodnim, zwanym też wileńskim, z siedzibą w Toruniu, który skupiał ludzi mieszkających poprzednio na północ od Brześcia.
- Lwowski, z siedziba w Zabrzu, skupiał ludność z Kresów położonych na południe od Brześcia.
W skład Prezydium Komitetu Ziem Wschodnich wchodzili: prezes J. Zieliński (do kwietnia 1945 roku), wiceprezes Wł. Tarnowski, sekretarz generalny, Z. Nowosad, kierownik organizacyjny E. Górka, kierownik propagandy prof. K. Próchnik, skarbnik B. Grudziński oraz członkowie Prezydium, L. Bochenek, K. Brończyk, Wł. Bilan, M. Matusewicz, Z. Domański, St. Nowotczyński.
W kwietniu 1945 roku nastąpiła reorganizacja prezydium Komitetu Ziem Wschodnich, mająca związek z trwającymi aresztowaniami działaczy przez bezpiekę. Nowym prezesem został St. Zieliński. Prezydium Komitetu Ziem Wschodnich pełniło głownie funkcję nadzorczą i reprezentacyjną.
Związki Komitetu Ziem Wschodnich z konspiracyjnym Prezydium Stronnictwa Narodowego zainicjowano w końcu 1945 roku. Uzyskano m.in. pomoc finansową od Stronnictwa Narodowego, na prowadzenie działalności oraz na wydawanie „Biuletynu Kresowego”. Kontakty ze Stronnictwem Narodowym, z ramienia Komitetu Ziem Wschodnich utrzymywał Z. Nowosad, a ze strony SN z Prezydium KZW T. Maciński.
Aresztowania działaczy konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego w roku 1946 spowodowały utratę pomocy finansowej dla Komitetu Ziem Wschodnich stopniowy zanik komórek organizacyjnych, aż do całkowitej likwidacji organizacji w roku 1947.










